Bilgi Zamanı

Kanada Liberal Partisi

Kanada Liberal Partisi
10 Mayıs 2013 - 0:55 'de eklendi ve 792 kez görüntülendi.

Kanada Liberal Partisi, İngilizce liberal party of canada, Fransızca parti libéral du canada, Kanada’nın başlıca siyasal par­tilerinden biridir

Partinin kökeni, ülkenin 1867’de Kanada Dominyonu adıyla bir konfederasyon ola­rak örgütlenmesinden bir yüzyıl önce biçim­lenmeye başlayan parti sisteminin kuruluşu sırasında ortaya çıkan muhalefet gruplarına dayanır. Reformcular adıyla bilinen ilk muhalefet grupları arasındaki hizipçi eğilim­ler, 1837 Ayaklanması’na değin bu grupla­rın gerçek bir siyasal partiye dönüşmelerini engelledi. 1848’de bir hükümet kurmayı başaran Reformcular 1854’e değin iktidarda kaldılar. 1854’te çok sayıda ılımlı liberal, radikal ya da ilerici liberallerden (Clear Grits) ayrılarak muhafazakârlarla birleşti. Radikal liberaller 10 yıl içinde gelişecek olan Liberal Parti’nin çekirdeğini oluşturdu.

İlk Liberal hükümet 1873’te Alexander Mackenzie’nin önderliğinde kuruldu. Bu hükümet, büyük ölçüde serbest ticaret poli­tikası yüzünden, 1878 seçimlerini yitirdi. 1896’da Fransız asıllı Wilfrid Laurier’nin başkanlığında iktidara gelen Kanada Libe­ral Partisi aralıksız 15 yıl hükümette kaldı.

1921’de parlamentoda bir sandalye farkla yeniden işbaşına geçen Liberaller, önderleri W. L. Mackenzie King’in siyasal yeteneği ve İlericilerin desteğiyle yaklaşık dört yıl iktidarlarını sürdürdüler. Üç aylık bir Liberal-Muhafazakâr koalisyonundan sonra King 1926’da yeniden iktidara geldi; 1930- 35 dönemi dışında 1948’e değin görevde kaldı. 1948’de parti önderliğine gene Fran­sız asıllı bir Kanadalı olan Louis St. Laurent geçti. Onun yönetimi sırasında 1949 ve 1953’te oylarını büyük ölçüde artıran parti 1958’de iktidarı ilerici Muhafazakârlara kaptırdı. Nisan 1963’te Lester B. Pearson’ın bir azınlık hükümeti kurmasıyla yeniden iktidara geldi. Kasım 1965’te yapılan ve hiçbir partinin çoğunluğu sağlayamadığı seçimlerin sonunda Liberal Parti gene bir azınlık hükümetiyle yönetimini sürdürmek zorunda kaldı.

1968’de parti önderliğine üçüncü kez Fran­sız asıllı bir Kanadalı, Pierre Elliott Trude­au geçti. Trudeau Haziran 1968 seçimlerin­de Liberal Parti’ye mutlak bir zafer kazan­dırdı. 1979-80’deki kısa süreli İlerici Muha­fazakâr Parti hükümeti dışında Liberaller 1980’lerin ilk yılları boyunca iktidarda kal­dılar. Ama uluslararası ekonomik bunalım karşısında bir çözüm yolu bulamadığı için, Liberal Parti ve Trudeau’ya yönelik destek zayıfladı. 1984’te parti önderliğinden ayrı­lan Trudeau’nun yerine, onun hükümetinde 1972-75 arasında maliye bakanı olarak gö­rev yapan John Turner geçti. 1984 seçimle­rine Turner önderliğinde giren Liberal Par­ti, parlamentodaki sandalyelerinin üçte iki­sini yitirerek, Brian Mulroney önderliğin­deki İlerici Muhafazakârlar karşısında bü­yük bir yenilgiye uğradı. İlerici Muhafaza­kâr hükümetin ABD’yle Ocak 1988’de im­zaladığı serbest ticaret antlaşmasının yol açtığı büyük tartışmalar nedeniyle erkene alman genel seçimlerde de (Kasım 1988) başarılı olamadı. 1989’da parti liderliğinden istifa eden Turner’ın yerine, gene Trudeau’ nun eski bakanlarından Jean Chrétien se­çildi.

Yasada devletin temel yapısına ilişkin değişikliklerin nasıl yapılacağını gösteren bir düzenleme de yer almaktadır. Bu dü­zenleme uyarınca, anayasal değişiklik için ilgili parlamento kararının, ülke nüfusunun en az yüzde 50’sini temsil etmek koşuluyla, eyaletlerin üçte ikisinin onayını alması ön­görülmüştür. Yasanın başka bölümlerinde Yerlilere ve Eskimolara ülkenin ilk halkları olmalarından ve uluslararası antlaşmalar­dan doğan haklar tanınmış, eyaletlerin doğal kaynakları üzerindeki hak ve yetkileri güçlendirilmiş, bütün Kanada’ya yeterli dü­zeyde kamu hizmeti götürülmesini sağla­mak amacıyla federal yönetimin eyaletler arasındaki eşitsizlikleri giderici maddi yar­dımda bulunmasına ilişkin hükümler kon­muştur.

Etiketler :
HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT

SON DAKİKA HABERLERİ
İLGİLİ HABERLER