Bilgi Zamanı

Kalıtım (Genetik) Nedir

Kalıtım (Genetik) Nedir
18 Ağustos 2013 - 17:48 'de eklendi ve 3417 kez görüntülendi.

Kalıtım (Genetik) Nedir, Kalıtım (Genetik) Hakkında Bilgi

Genetik, fiziksel ve zihinsel özelliklerin gen adı verilen temel birimler aracılığıyla bir kuşaktan sonrakine aktarılması.

19. yüzyılın sonlarına değin kalıtımla ge­çen özelliklerin anne ve babanın özellikleri­nin karışımı olduğu düşünülüyordu. Buna göre, kısa boylu bir kadın ile uzun boylu bir erkeğin çocukları orta boylu olmalıydı. 1866’da Avusturyalı keşiş Gregor Mendel bezelyeler üstüne yaptığı çaprazlama de­neylerinin sonuçlarını yayımladı.

Mendel’in üeri sürdüğü temel kalıtım yasaları şunlardı: Günümüzde gen adı verilen kalıtım öğeleri birbiriyle karışmadan bütünlüklerini korur; öğelerin bazıları başat (dominant), bazıları da çekiniktir (resesif); çiftleşen bireyler bir sonraki kuşağın her üyesine kalıtım öğeleri­nin yalnız yarısını geçirir; aynı anne baba­dan oluşan farklı bireylerin genetik yapısı farklıdır. Mendel’in çalışmalarının önemi ölümünden yıllarca sonra, 1900’de anlaşıldı ve çağdaş genetik biliminin temelini oluş­turdu.

Kalıtımın rolünün tam olarak anlaşılması için canlının genotipi ile fenotipinin ayrımı­nın yapılması gerekir. Genotip bireyin ge­netik yapısıdır. Dış görünüme yansımadığı kalıtımbilim ya da dışa vurulmadığı halde sonraki kuşak­lara geçirilen çekinik özellikleri içerebilir. Dahası, genotip değşinimler (mutasyon) dışında bireyin yaşamı boyunca değişmez. Öte yandan, canlının görünür özelliklerini belirten fenotip bireyin genetik yapısı ile çevre koşullarının karmaşık etkileşimlerinin ürünüdür.

Örneğin genetik yapısı gereği yüksek olması gereken bir ağaç, elverişli koşulların bulunmadığı soğuk ve rüzgârlı bir dağ yamacında bodur bir çalı boyunda kalabilir. Genotipin tersine fenotip oldukça değişkendir. İnsanda derinin rengini belirle­yen farklı genler olabilir; ancak bireyin derisinin rengi güneş ışınlarına maruz kal­masıyla yakından ilişkilidir.

Genetik bilginin fenotipe dönüşmesi ol­dukça karmaşık bir süreçtir. Hücre düze­yinde genler enzim yapısını etkiler. Enzim­ler de hücrenin metabolizmasının düzenlen­mesinde rol oynar. Bireyin özelliklerinin birçoğu birden çok gen tarafından belirlenir ya da denetlenir. Bazen de aynı özelliği belirleyen tek bir genin farklı biçimlerde var olduğu görülür; bunlar alel adını alır. Çok- genlilik ve alel oluşumu, kalıtsal özelliklerin ileri derecede değişkenlik göstermesini açıklayabilir.

Etiketler :
HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT

SON DAKİKA HABERLERİ
İLGİLİ HABERLER