Gündeme Farklı Bakış - 2013 Mersin

-
Sponsorlu bağlantılar

Gölet nedir nasıl yapılır

Sponsorlu bağlantılar

Gölet nasıl yapılır, gölet nedir

Gölet, biriktirme gölü ya da rezervuar olarak da bilinir, çok miktarda suyun kullanılmak üzere toplanarak biriktirildiği yapay göl demektir. Derinliği yaklaşık 10 m’nin üzerinde olan göletlere ise baraj gölü denir.

Hava durumundaki değişiklikler, akarsula­rın doğal akışının zaman içinde büyük farklılıklar göstermesine yol açar. Akarsu düzeyinin düştüğü kurak dönemlerin yerini bir süre sonra taşkın dönemleri alabilir. Yüksek akış dönemlerinde suyu tutarak depolayan göletler böylece sel tehlikesini önlediği gibi, alçak akış dönemlerinde suyu denetimli bir biçimde salarak akarsuyun düzenli akmasını sağlar. İlk basit göletler çok eski dönemlerde sulama suyu sağlama amacına yönelik olarak önce Güney Asya ve Kuzey Afrika’da yapıldı ve buradan Avrupa’ya yayıldı. Göletler genellikle, akarsu yataklarına çe­kilen bentlerle ya da setlerle oluşturulur. Bazı göletler ise, akarsu sularının boru hatlarıyla ya da kanallarla doğal çukur bölgelere ya da yapay olarak hazırlanan çukurlara taşınması yoluyla oluşturulur.

Göletleri besleyen akarsuların hızı gölet bölgesinde yavaşlar ve tortul biriktirmeye başlar. Bu nedenle asılı halde çok miktarda tortul taşıyan akarsular, gölet oluşumuna elverişli değildir. Büyük göletlerde bile tortullaşma ciddi bir sorundur. Biriken tortulların göletten temizlenmesi son derece pahalı bir işlem olduğundan, çok miktarda tortul taşıyan akarsuların üstünde kurulan göletlerin yapımı sırasında, tortul birikmesi­nin yol açacağı su azalmasını karşılayacak yedek su kaynaklarının ve ek genişliklerin bulunmasına dikkat edilir. Gene de bugün­kü tortul birikimi hızı dikkate alındığında çoğu göletin ömrü 100 yılı geçmez.

Başka bir sorun da, salman suların göletin altındaki akarsu yatağında yol açacağı aşın­madır (erozyon). Gölette biriken tortullar salınan suyun içinde yemden taşınacak ve akarsu yatağının aşınmasına yol açacaktır.

Göletlerde depolanan su, yüzeysel buhar­laşmayla (klimatik buharlaşma) göleti çev­releyen toprağa ya da kayaçlarm arasına sızarak ya da barajın temellerinden kaçarak eksilebiiir. Sızıntıdan doğan kayıplar önle­nebilir ama buharlaşma kayıpları çoğu kez önemli boyutlara ulaşır. Ilıman ve tropik iklimlerde buharlaşma sonucunda göletlerin düzeyi yılda birkaç metre azalabilir. Nemli bölgelerde ise yağışlar, buharlaşma kayıpla­rım önemli ölçüde dengeleyebilir; ama az yağış alan bölgelerde net kayıplar 1,5 m’ye, bazı çöl alanlarında ise çok daha ciddi boyutlara ulaşabilir. Avustralya, Afrika ve ABD’de buharlaşma kayıplarını azaltmak için, su yüzeyine heksadekanol gibi bazı doymuş, uzun zincirli yak alkolü katmanları dökülmekte ve oldukça başarılı sonuçlar elde edilmektedir.

Kategori: Yaşam

1 Yorum Yapılmış.

  1. müfit pınar diyor ki:

    Gölet yapımı için izin gereklimidir? Yasal durum hakkında bilgilendiriseniz memnun olurum.
    Teşekkürler.


Facebook FriendFeed Twitter RSS Beslemesi

Mersin 2013-2014 |

Copyright © 2013 Bilgi Zamanı
sitemap Reklam Gizlilik Politikası