2:09 pm - Perşembe Ağustos 30, 3179
Sponsorlu bağlantılar

Fiilimsiler Konu Anlatımı

Cumartesi, 13 Ekim 2012, 16:50 | Yaşam | 9 Yorum
by admin
Sponsorlu bağlantılar

Fiilimsiler , Eylemsiler , Fiilimsiler Konu Anlatımı , Fiilimsiler konu anlatımı açıklaması ve örnekler

FİİLİMSİLER            

Fiilden türeyen, fiil anlamını yitirmeyen, ancak cümlede isim, sıfat, zarf vb. gibi kullanılan kelimelere fiilimsi denir.  

Fiilimsiler;

Ø  Fiil anlamını tamamıyla yitirmezler.

Ø  Fiile gelen zaman ve şahıs eklerini almazlar, yani fiil çekimine girmezler.

Ø  Cümlede doğrudan yüklem olamazlar. Ancak ek-fiik alarak yüklem olabilirler.

Ø  Fiilimsi olan kelimeler veya fiilimsi ile oluşan kelime grupları cümlede yan cümlecik olarak adlandırılır.

Ø  Fiilimsiler bulundukları cümleyi birleşik yapılı hâle getirirler.

Ø  Fiilimsi ekleri yapım eki olarak da tanımlanabilir.

Ø  Fiilimsileri niteleyen kelimeler zarf görevinde olurlar.            

fiilimsiler konu anlatımı
fiilimsiler örnekleri

Fiilimsiler 3. gruba ayrılır:

1.      İsim Fiiller:Fiil kök veya gövdelerine  ( -ma ,-me; -mak, -mek; -ış, -iş ) eklerinden biri getirilerek yapılır. Bu kelimeler fiil mastarlarıdır. Cümlede isim gibi kullanılabilirler.

Ø  İsim-fiiller isimlerin tüm özelliklerini gösterebilirler. Hâl eklerini, çoğul eklerini alırlar, tamlamalarda görev alabilirler.                        

Kitap okumayı  seviyorum, çocuğun konuşmasını beğendim, çalışmamın karşılığını aldım,

Ø  İsim fiil ekleri aynı zamanda kalıcı isimler de türetebilir bunları karıştırmamak gereklidir. Bunu ayırmak için ism fiil eklerinin sonuna olumsuzluk eki getirilebilir. İsim fiillerin olumsuzu yapılabilir ama kalıcı isimlerin yapılamaz.                        

Bu dondurma çilekli olsun. Sebzeleri dondurmamak gereklidir.                        Sütün kaymağı kahvaltıda yenir. Karlı havada kaymamak için dikkat etmeli.

Ø  Olumsuzluk eki almış filleri isim fiille karıştırmamalıdır.                         Bu kitabı okuma –fiil-; kitap okuma yararlıdır –isim-fiil-                        

Yazma eserler çok değerlidir –isim-fiil-; bu deftere sakın yazma. –fiil- 

2.      Sıfat Fiiller:Fiil kök veya gövdelerine (-an, -ası, -mez, -ar, -dik, -ecek, -miş ) eklerinden biri getirilerek yapılır. Bu kelimeler cümlede genellikle sıfat gibi kullanılırlar.

Ø  Sıfat fiiller sıfat gibi kullanılırlar. İsim çekim eki aldıklarında adlaşmış sıfat olurlar.İşleyen demir ışıldar, çalışanlar kazanır,tanıdığım kimse kalmadı, görmüş geçirmiş bir kişi,Ø  Sıfat  fiil ekleri de kalıcı isim yapabilirler: yakacak  kalmadı,çağlayandan akan su,

Ø  ( -mez, -ar, -dik, -ecek, -miş ) ekleri aynı zamanda çekimli fiil ekleri olarak kullanılırlar, karıştırmamak  gerekir.                         Gelecek günler  bir gün gelecek.    Bildik, tanıdık kimseyi görmedik                        Olmuş meyveleri toplayıp satmış. Görünmez kazalara karşı tedbir almamak olmaz.                        Koşar adımlarla uzaklaşıp gider. 

3.      Zarf Fiiller:Fiil kök veya gövdelerine (-a, , -ı, -i, -ıp,, -arak,, -madan,, -ınca, -dıkça, -maksızın, -ken ) eklerinden biri getirilerek yapılır. Bu kelimeler cümlede tek başına veya kelime grubu olarak zarf tümleci görevinde kullanılırlar.            Koşa koşa  eve geldiler.  Akşama kadar gezip durdular.            Kar yağdıkça manzara güzelleşir.  Akşama kadar durmaksızınçalıştım.            Annem eve gülerek geldi.

Ø  Zarf-fiillerden sonra isim çekim ekleri kullanılmaz.

Ø  -ınca eki bu kurala aykırı olarak ismin-e hali ile kulanılır:       

Onu görünceye kadar bekledim.

Ø  -madan  eki aynı zamanda isim fiil eki ile –den eki alarak kullanılabilir:       

Bu çalışmadan sıkıldım (örneğinde olduğu gibi). Bu durumda olumsuzluk anlamı taşımaz.        Birbiri ile karıştırılmamalıdır.

Ø  -ken  eki kural dışı bir kullanımla kendinden önce zaman eki alarak ve ek fiil ile kaynaşarak kullanılır:    gelirken, çalışırken, görürken)Ø  Sıfat-fil eki olarak kullanılan  –r, -mez eki kalıplaşmış olarak birlikte zarf-fiil oluşturur:                        

Görür görmez  aldım,  duyar duymaz geldik.

Fiilimsi Örnekleri , Örnek Cümleler :

1) İSİM – FİİLLER (AD – EYLEMLER):
Fiil soylu sözcüklerin sonuna –mak, -mek , -ış, -iş, -uş, -üş, -ma, -me ekleri getirilerek yapılır.
Bir gülüşün ömre bedel. 
Gün biter gülüşün kalır bende. 
Seninle akşamları yürüyüşe çıkardık. 
Adamın yalvarışlarını bir görecektin. 
Madem ki yükseliş var iniş olmaz olur mu? 
Unutuş, unuturlar seni de. 
Bu kucaklayış belki de bir haykırışın sesiydi. 
Sana bakmak Allah’a inanmaktır. 
Yaşamak, ölmekten zor. 
Buralardan gitmek istiyorum. 
Seni bile özlemek istemiyorum bu akşam. 
İçimde maziden kalma duygular var. 
Onula yeniden başlamayı düşünüyor musun.
NOT 1 : İsim- fiil ekiyle türetilen bazı sözcükler, isim- fiil özelliğini yitirip kalıplaşarak kalıcı bir nesne ya da kavram adı olabilir.Artık bunlara isim- fiil eki olarak bakmamak gerekir.

 

*Kaymak, çakmak, dondurma, kavurma, dolma, gözleme, bağış, geviş…

 

NOT 2: Fiilden fiil yapım eki olan –iş ile isim- fiil eki olan –iş’ i birbiri ile karıştırmamak gerekir.Anlamsal olarak fiilden fiil yapım eki (işteşlik eki) bir işi karşılıklı ya da birlikte yapma anlamı verirken isim fiil eki böyle bir anlam vermez.

 

Gülüşün çok güzel. (isim fiil eki) 
Onu öyle görünce gülüştüler. (işteşlik eki)
NOT 3: Fiilden fiil yapan olumsuzluk eki olan –ma, -me ile isim fiil eki olan –ma,-me birbiri ile karıştırılmamalıdır.

Fiilden fiil yapan –ma, -me fiile olumsuzluk anlamı katarken isim fiil eki olan –ma, -me fiile olumsuzluk anlamı katmaz.

 

Artık sevmeyeceğim. (olumsuzluk eki) 
İnsanın mesleğini sevmesi gerekir. (isim – fiil eki)
2. SIFAT – FİİL EKLERİ (ORTAÇLAR)

 

Fiil soylu sözcüklerin sonuna –an, -en, -ası, -esi, -mez,

-maz, -ar, -er, -dık, -dik, -duk, -dük, -tık, -tik, -tuk, -tük ,

-ecek, -acak, -miş, -mış, -muş, -müş ekleri getirilmek suretiyle yapılır. Sıfat- fiil ekleri genellikle sıfat tamlaması kurar.

 

Her seven sevilenin boy aynasıdır. 
İşleyen demir pas tutmaz. 
O öpülesi eller beni büyüttü. 
Yıkılası Bağdat nice askerler yedi. 
Dönülmez akşamın ufkundayız vakit çok geç. 
Onunla unutulmaz anlar yaşadık. 
Bilinmez diyarlara gitme. 
Senin bu yaptığın olur iş değil. 
Akar sular gibi çağlarım. 
Benim doğduğum köyleri akşamları eşkıyalar basardı. 
Tanıdık bir yüz çıkmadı karşımıza. 
Görülecek günler var daha aldırma gönül. 
Gelecek hafta sınavım var. 
Bense penceremde gelmeyecek saatleri beklerim. 
Mayın tarlasına düşmüş bir deliyim. 
Ölmüş eşek kurttan korkmaz.
NOT: Zaman ekleriyle sıfat fiil eklerini karıştırmamak gerekir. Zaman ekleri, şahıs ekinden önce fiile gelerek fiili yüklem yapar. Sıfat fiil ekleri ise genellikle fiilleri sıfat yapar ve üzerine isim çekim eklerini alabilir oysa zaman ekleri isim çekim eklerini alamazlar.

 

Hiç oturacak zamanım yok. (-acak sıfat 
s i

tamlaması kurmuş bu yüzden sıfat fiil eki)

Oğlum, okuyacak ve büyük adam olacak. (zaman eki; çünkü fiili yüklem yapmış ) 
Okumuş insanlar daha kültürlü (s.f.e) 
s i

Annem de okumayı çok istemiş. (zaman eki)
3. ZARF FİİL EKİ (ULAÇ, BAĞ – EYLEM):
Fiil kök ve gövdelerinin üzerine –ınca, – dıkça, – dığında, -ken , -r… -mez, -alı, -erek, -madan, -meksizin, -a…-a, -ıp

ekleri getirilerek oluşturulur. Zarf- fiil ekleri temel cümlenin zarf tümleci olurlar.

 

Ben gidince hüzünler bırakırım. 
Senin bu halini görünce lise yıllarımı hatırladım. 
Gözlerin gözlerime değince felaketim olurdu, ağlardım. 
Ağladıkça dağlarımız yeşerecek göreceksin. 
Ağlarım, hatıra geldikçe gülüştüklerimiz. 
Öldüğünde henüz çok gençti. 
Seninle konuştuğunda rahatlıyor. 
Sen geçerken sahilden sessizce, gemiler kalkar yüreğimden gizlice. 
Sen ağlarken ben nasıl gülerim. 
Onu görür görmez tanıdım. 
Yarim, sen gideli yedi yıl oldu. 
Ah vah etmenin zamanı geçeli çok oldu. 
Gülerek yanıma geldi. 
Böyle yaparak beni çok üzüyorsun. 
Hiçbir şey söylemeden çekip gitti. 
Ağlamadan ayrılık olmaz. 
Sizin durmaksızın çalışmanız lazım. 
Bir süre konuşmaksızın öylece bekledik. 
Gide gide bir söğüde dayandık. 
Gidip de gelmemek, gelip de görmemek var kaderde.
NOT 1: Bir cümlede kaç tane fiilimsi varsa o kadar da yan cümle var demektir.

9 yorum yazılmış, sizde hemen aşağıdan yorum yazabilirsiniz "Fiilimsiler Konu Anlatımı"

  1. sude diyor ki:

    idare eder ama daha güzel yapabilirdiniz …

  2. isimsiz kahraman diyor ki:

    Çok saol çok guzel anlatmissiniz tbrk ediyorum vallahi anladim konuyu

  3. Abdurrahim diyor ki:

    Çok işime yaradı allah Razı Olsun İnşallah Önümüzdeki Ayda Merkezi Sınavda Başarılı olmak istiyorum Allah Herkeze yardım etsin …

  4. gülcan diyor ki:

    konu güzel anlatılmamış işime yaramadı beğenmedim

  5. Kadir diyor ki:

    güzel yapmışınız panpa elinize sağlık xd

  6. *♥NeSlİhAn♥* diyor ki:

    çok güzel çok sağolun

  7. Yaren diyor ki:

    Tesekkürleer.Gercekten işime çok yaradı.Sağolun …

  8. filiz diyor ki:

    konuyu süper bi şekil de anlatmışsınız elinize saglık tek kelimeyle harikaaa . . .

  9. mimoy diyor ki:

    konu çok harika anlatılmış, çok süpersiniz. 2013mersin :)

Yorum Yazın

Sponsorlu bağlantılar

Gizlilik ve İletişim

Sitemizde hiçbir şekilde illegal içeriklere yer verilmez. 2013mersin.net sitemizle ilgili olarak telif hakkı iddiasında bulunan kişi ya da kurumlar 2013mersinnet[a]gmail.com   adresine e-posta atabilirler.

Site yazarlarımızdan kaynaklı ihlal içeren yazılar, uyarı yapıldığı sürece derhal kaldırılacaktır. Detay için tıkla >> Gizlilik Politikası