Bilgi Zamanı

Evrim ve Paleontoloji

Evrim ve Paleontoloji
27 Temmuz 2013 - 15:27 'de eklendi ve 1062 kez görüntülendi.

Evrim ve paleontoloji, Günümüze de­ğin birçok balık fosili bulunmuş ve tanımlan­mıştır. Ancak bunların pek azı, balıkların uzun ve karmaşık evrim sürecine ışık tuta­rak, eksik halkaların tamamlanmasına yar­dımcı olmuştur. Bilinen temel olgu, ortama daha iyi uyum sağlayan yeni grupların öncekilerin yerini aldığıdır. Yani balıklar ortama iyice yerleşirken, evrimlerini sürdü­ren kimi örnekler de başka ortamlara geçebilecek düzeye gelir. Böylece daha gelişmiş balıklar, yeni yaşama çevrelerinde bulunan eski grupların yerini almaya başlar. Bilinen en eski omurgalı fosilleri, Örta Ordovisiyen Dönemden (yaklaşık 450 mil­yon yıl önce) kalma çenesiz balıklara (Agnatha sınıfı) ilişkindir. Bu örneklerin sığ deniz kıyılarında mı yaşadığı, yoksa akarsu­larla denize taşınan tatlı su omurgalıları mı olduğu tartışma konusudur. Çenesizbalık- ların, küçük ve yumuşak gövdeli, besinleri­ni ortamdan süzerek alan ve bugünkü batraklarının ataları olduğu sanılan canlılar­dan türediği düşünülmektedir. Agnatha ve Acanthodii sınıfından omurgalıların daha ilkel fosil örnekleri bulunamamıştır. Ancak, çeneli ve çenesiz omurgalıların Silüriyen Dönemin (430-395 milyon yıl önce) sonla- nnda yeryüzüne iyice dağıldıklan ve uzun bir gelişme sürecine hazır oldukları kesin olarak biliniyor. Cyclostomata takımı dışın­da kalan Agnatha sınıfının üyeleri, Devoni­yen Dönemde (395-345 milyon yıl önce) kaybolmaya başlayarak yerlerini daha geliş­miş ve saldırgan olan ilk kemikli balıklara ve Placodermi, Acanthodii, Selachii sınıfının üyelerine bırakmıştır. Cyclostomata takımı­nın sülük balığı ve taşemen türleri bugün de varlıklanm sürdürmektedir.

İlk Agnatha örneklerinde solungaç boşluğu geniştir; solungaç da solunumdan çok, bes­lenme organı olarak gelişmiştir. Hayvanın başı kalın bir zırhın koruması altında, kuyruk ise yüzmeyi sağlayacak biçimde serbesttir. Balıkların evriminde, kemik, kı­kırdak ve mineye benzer ilk oluşumların ortaya çıkışı büyük önem taşır. Bu madde­ler sonradan değişime uğrayarak, balıkların farklı su ortamlarına ve giderek karaya uyum sağlamalarında etkili olmuştur. İç ve dış iskelet, birçok omurgalılarda evrimin anahtarıdır.

Çeneli balıkların en eski örnekleri Acant­hodii sınıfında toplanır. Üst Silüriyen Dö­nemde ortaya çıkan bu omurgalılar Devo­niyen Dönemden sonra azalmış, ama Alt Permiyen Dönemde (Permiyen Dönem 280-225 milyon yıl önce) değin varlığını sürdürmüştür. Çoğu 75 cm’yi aşmayan boylarıyla küçük balıklar olan Acanthodii’lerin tatlı sularda yaşayan kimi çenesiz omurgalı­lardan türedikleri ve omurgasızlarla beslen­dikleri sanılmaktadır. Bu balıkların dış iske­leti kıkırdaklı ve kemikli balıklarınki kadar gelişmiş değildir ve belki de bu nedenle soyları tükenmiştir. Çeneli balıkları içeren Placodermi sınıfı Erken Devoniyen Dönemde (390 milyon yıl önce) ortaya çıkmış ve bu dönemin sonlarında soyu tükenmiştir. İlk kez günümüzden 375 milyon yıl önce, Orta Devoniyen Dönemde ortaya çıkan Selachii sınıfı balıklar (kıkırdaklıbalıklar) bugün de varlıklarını yaygın olarak sürdür­mektedir. Bu sınıftan gelişmiş köpek balık­ları ve vatozlar Jura Döneminde (190-136 milyon yıl önce) görülür. Kretase (Tebeşir) Dönemi (136-65 milyon yıl önce) ve Senozoyik (Yakın) Zamanda (başlangıcı 65 mil­yon yıl önce) kıkırdaklı balıkların başlıca gelişme ve farklılaşma aşamaları gerçekle­şirken, kemikli balıklar da ortaya çıkmıştır.

Etiketler :
HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT

SON DAKİKA HABERLERİ
İLGİLİ HABERLER