Bilgi Zamanı

Dokumacılıkta Bitirme Nedir

Dokumacılıkta Bitirme Nedir
06 Nisan 2013 - 9:36 'de eklendi ve 882 kez görüntülendi.

Bitirme nedir nasıl yapılır, Dokuma sanatında bitirme işlemi

Bitirme, dokumacılıkta, ürünün niteliğini yükseltmek amacıyla uygulanan mekanik ve kimyasal işlemlerin ortak adı. Bitirme i­lemleri, boyama öncesi ağartma gibi hazır­lık işlemlerini, perdahlama gibi görünümü çekici kılan işlemleri, apreleme gibi yüzeyleri düzeltmeye ve beslemeye yönelik işlemleri ve dayanıklılığı artırıcı işlemleri içerir.

Bitirme işlemi uygulanacak dokumaların önce bir hazırlık işleminden geçirilmesi gerekir. Yeni dokunmuş yünlü, kamgam, reyon (yapay ipek) ve pamuklu kumaşlardaki artık maddeler, düğümler, havlar ve çekilmiş iplikler temizlendikten sonra, de­likler, kopuk iplikler, yırtıklar ve eksik atkı ya da çözgü iplikleri elle örülerek onarılır. İplik yapımından ya da ön aprelemeden arta kalan kirler ise çitileyerek yıkama işlemiyle giderilir. Kumaşın doğal rengi ağartma işlemiyle açılır; kimyasal ağartma­da genellikle oksijen ya da hidrojen kullanı­lır. Pamuklu ya da öteki selülozlu lifler çoğunlukla ısıtılmış alkali hidrojen peroksit­le işleme sokulur; yünlülere ve öteki hay­vansal liflere ise kükürt dioksit gibi asit niteliğindeki indirgeyiciler ya da hidrojen peroksit gibi baz niteliğinde yükseltgeyiciler uygulanır. Keten kumaşlar, dokumanın parlaklığını, sağlamlığını ve boyanabilirliğini artırmak için merserizeleme işleminden geçirilir. İplik yapımı ya da dokuma sırasın­da gerçekleştirilen bu işlemde ürün önce sodyum hidroksit banyosuna daldırılır, ar­dından asit banyosunda nötrleştirilir. Doku­ma ve ilk bitirme işlemleri sırasında kuma­şın emdiği nem, çeşitli mekanik yöntemlerle yürütülen kurutma işlemiyle giderilir.

Yünlü, pamuklu, ipek ve yapay ipek kumaşların yumuşaklığını artırmak amacıy­la uygulanan havlandırma işleminde, ince fırçalı merdanelerin arasından geçirilen ku­maşın kısa ya da bollaşmış iplikleri tarana­rak kaldırılır, böylece havlı bir yüzey oluştu­rulur. Daha sonra havlar makaslanarak hepsi aynı boya getirilir, ardından makasla­ma sırasında dokumaya düşen iplik parçala­rı fırçalanarak temizlenir. Dokumalardaki iplik uçlarını ve gereksiz bollukları gider­mek için uygulanan işlemlerden biri de yalazlamadır. Bu işlemde, için için yanması­nı önlemek üzere önceden ıslatılan doku­ma, bir gaz ateşinden ya da ısıtılmış bakır levhaların üzerinden geçirilir. Keten ya da pamuklu kumaşların sağlamlığını ve parlak­lığını artırmak için, ıslak bir merdaneye sarılan kumaş, tahta paletlerle dövülür. Dekatirleme, basınç ve ısı uygulayarak yünlü ve kamgam kumaşların parlaklığını ve yumuşaklığını artırmaya yönelik bir iş­lemdir. Islak dekatirlemede, kumaş iki merdane arasından geçirilirken üstüne bu­har gönderilir.

Pamuklu, keten, ipek ve yapay iplikle dokunmuş kumaşların parlaklığını ve yumu­şaklığını artıran kalenderleme işleminde de, merdaneler arasından geçirilen kumaşa ba­sınç ve ısı uygulanır. Gofreleme, perdahla­ma ve parlatma, çeşitli kalenderleme türle­ridir. Ustü oymalı merdanelerle yürütülen gofreleme işleminde pamuklu, yapay ipek ve bazı sentetik kumaşların yüzeyine ka­bartma desenler çıkarılır. Perdahlama ince patiska gibi dokumalara parlak bir görünüm kazandırır. Bu işlemde, yüzeyine zamk, reçine ya da kola sıvanan dokumalar sıcak merdanelerin arasından geçirilir. Keten ku­maşlar perdahlandığında son derece sertleş­tiğinden. bu kumaşlara daha çok parlatma işlemi uygulanır. Bu yöntemde kumaş önce merserize işleminden geçirilir, ardından sürtünmeli merdanelerin arasına yedirilir.

Kumaşların akıcı, kaygan ve dökümlü olmasını sağlayan öteki bitirme işlemleri apreleme, doldurma, dövme ve yumuşatma­dır. Kola, jelatin, zamk, kazein ya da kille yapılan apreleme, kumaşa tokluk ve parlak­lık kazandırır. İpekli kumaşlara uygulanan doldurma işleminde ise, ürüne metal tuzları yedirilerek tok ve ağır olması sağlanır. Yünlü kumaşlara tokluk ve ağırlık kazandı­ran dövme ya da keçeleleştirme işleminde, su buharı, ısı, basınç ve sıkıştırmayla kuma­şın yüzde 25 oranında çekmesi sağlanır. Dokumaların yumuşaklığı ise, dekstrin, gli­serin, sülfolu yağlar, sülfatlanmış donyağı ve sülfatlanmış alkolle artırılır.

Etiketler :
HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT

SON DAKİKA HABERLERİ
İLGİLİ HABERLER