Bilgi Zamanı

Büyük Temizlik Stalin

Büyük Temizlik Stalin
19 Temmuz 2013 - 14:16 'de eklendi ve 1131 kez görüntülendi.

Stalin Büyük Temizlik Hakkında Bilgi

Büyük Temizlik, Sovyetler Birliği’nde 1930’ların sonlarında halka açık göstermelik üç mahkeme ile. bir dizi kapalı ve gizli tutanaklı duruşma sonucu birçok tanınmış eski Bolşevikin ihanetle suçlanarak idama ya da hapse mahkûm edilmesi. Mahkemele­re sunulan bütün kanıtlar, sanıkların ön sorgularına ve itiraflarına dayanıyordu. Da­ha sonra sanıkların suçsuz olduğu, onlara yüklenen suçların gizli polis örgütü NKVD (İçişleri Halk Komiserliği) tarafından uydu­rulduğu ve itirafların yoğun baskı altında alındığı anlaşılmıştır. Stalin’in başlıca rakiplerini ve karşıtlarını tasfiye etmede oldukça başanlı olan mahke­meler, 1930’larda “halk düşmanı” oldukları gerekçesiyle milyonlarca kişinin çalışma kamplarına gönderildiği büyük temizliğin yalnızca resmî görünümünü oluşturuyordu. İlk mahkeme Genrih G. Yagoda’nın gizli polis şefi olduğu sırada, Ağustos 1936’da başladı. Davanın başlıca sanıkları Ekim Devrimi’nin (1917) ve devrimi izleyen yıl­lardaki Sovyet yönetiminin önde gelen Bol­şevik önderlerinden Grigori Yev’seyiviç Zinovyev, Lev Borisoviç Kamenev ve Ivan Smirnov’du. Bu kişiler öteki 13 sanıkla birlikte Stalin’i iktidardan uzaklaştırmaya yönelik terörist bir örgüt kurmak amacıyla 1932’de Leon Troçki’ye katılmakla suçlanı­yordu. İddianame sanıkları Sergey Mirono- viç Kirov’u öldürmekten (Aralık 1934) so­rumlu tutarak Stalin’i ve yakın çalışma arkadaşlarını da öldürmeyi planladıklarını öne sürüyordu. 24 Ağustos 1936’da mahke­me sanıkları suçlu buldu ve idamlarına karar verdi.

İkinci mahkeme, N. İ. Yejov’un NKVD şefi olarak Yagoda’nın yerini almasından sonra, Ocak 1937’de başladı. Aralarında Sovyet yönetiminin tanınmış adları G. L. Pyatakov, G. Y. Sokolnikov, L. P. Se- rebryakov ve Kari Radek’in bulunduğu 21 sanık, Sovyet ekonomisini yıkarak SSCB’nin savunma gücünü azaltacak sabo­taj, saldırı ve terörist eylemler yürütmek için Troçki’yle işbirliği yaptığı öne sürülen “Anti-Sovyet Troçkist bir merkez” kurmak­la suçlanıyordu, iddianamede Almanya ve Japonya hesabına çalışmak ve Sovyet Devleti’ni yıkarak kapitalizmi yeniden kurmayı amaçlamak gibi suçlamalar da yer alıyordu. Sanıklar 30 Ocak 1937’de suçlu bulundular; Sokolnikov, Radek ve iki kişi daha 10 yıla mahkûm edildi, geri kalanlar ise idam edildi.

Üçüncü mahkemede (Mart 1938) savcı, 1920’lerin sonlarında öne çıkan sağ kanat muhalefetinin önderleri Nikolay İvanoviç Buharin ve Aleksey İvanoviç Rikov’un da Zinovyev-Troçki komplosuna katıldığını ileri sürdü. Yagoda’nın yanı sıra önemli yönetim görevlerinde bulunmuş üç tanınmış doktor da komplocu örgütün üyesi olmakla suçlandı. Yargılanan toplam 21 sanığa, Sov­yet yönetimini yıkmak, SSCB’yi parçala­mak ve kapitalist sistemi yeniden kurmak amacıyla çok sayıda sabotaj ve casusluk eylemlerine katılma suçlaması yöneltildi. Sanıklar ayrıca Kirov’un ölümünden sorum­lu tutuldu. Yagoda’nın üç doktora eski gizli polis şefi V. R. Menjinsky, yazar Maksim Gorki ve Politbüro üyesi V. V. Kuibışev’i öldürme emri verdiği öne sürüldü. Buharin, 1918’de Lenin’i öldürmeyi planlamakla suç­landı. Sanıklardan N. N. Krestinski’nin suç ikrarını geri almasına ve Buharin ile Yago­da’nın savcı Andrey Yanuaryeviç Vışins- ki’nin sorularını başarıyla yanıtlayıp suç­suzluklarını göstermelerine karşın, üç kişi dışındaki bütün sanıklar 13 Mart 1938’de idama mahkûm edildiler. Bu göstermelik mahkemelerin yanı sıra, 1937-38’de önde gelen Sovyet askeri önderlerinin yargılandığı bir dizi kapalı duruşma yapıldı. Çok sayıda tanınmış askeri önderin tasfiye edildiği bu duruşmalar, SSCB Silahlı Kuvvetleri’nde kitlesel bir temizlik hareke­tiyle birlikte yürütüldü. Almanya’nın Hazi­ran 1941’de SSCB’ye karşı giriştiği saldırının ilk evresinde Sovyet kuvvetlerinin başa- rısız olmasına yol açan en önemli etkenler­den biri de, Stalin’in Büyük Temizlik sıra­sında deneyimli askeri önderleri tasfiye etmesiydi.

Etiketler :
HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT

SON DAKİKA HABERLERİ
İLGİLİ HABERLER