Bilgi Zamanı

Alkali feldispatlar

Alkali feldispatlar
25 Mart 2013 - 16:02 'de eklendi ve 1352 kez görüntülendi.

Alkali feldispatlar nelerdir, Alkali feldispatlar özellikleri

Alkali feldispatlar, genellikle çeşitli renk­lerde camsı kristaller halinde bulunan sili­kat mineralleri grubu. Doğada bol bulunan alkali feldispatlar daha çok cam ve seramik yapımında kullanılır; saydam, sedefimsi ve göz alıcı renklerdeki bazı çeşitleri ise mü­cevher olarak değerlendirilir. Alkali feldis- patların asıl önemi, kayaçların bir bileşeni olmalanndan ileri gelir. Alkali ve asit yapıdaki kor kayaçlarda (özellikle siyenit, granit ve granodiyoritlerde), pegmatitlerde ve gnayslarda bol miktarda alkali feklispat bulunur.

Alkali feldispatlar, sodyum aluminosilikat (NaAlSijOs) ile potasyum aluminosilikatm (KAlSijÖg) karışımı olarak düşünülebilir. Gerek sodyum, gerek potasyum aluminosili- katlar arasında, her birinin kendine özgü yapısı olan değişik biçimlere rastlanır. Yük­sek sıcaklıklarda kararlı olan örneklerde, örneğin albit (sodyum aluminosilikat) ve sanidin (potasyum aluminosilikat) oram fazla olan feldispat minerallerinde, alüminyum ve silisyum atomları kristal yapı içinde rasgele dağılmıştır. Albit (sodyumlu), ortoklaz ve mikroklin (potasyumlu) gibi, an­cak düşük sıcaklıkta kararlı olan türlerinde ise atom dağılımı düzenlidir. Yüksek sıcak­lıkta kararlı olan türler hızla soğusa bile atomların rasgele dağılımı değişmez. Bu nedenle yerkabuğundaki alkali feldispatlar, atom dağılımının tamamıyle rastgele olduğu bol sanidinli çeşitlerden başlayıp, atom dağılımın bütünüyle düzenli olduğu mikrokline kadar uzanan bir düzenlilik sıralan­ması gösterir. Doğada bulunan alkali feldispatlarda, iki katışkısız bileşen arasında sürekli bir değişim vardır. En azından dört ayn dizi görülür. 700°C’nin üstündeki sıcaklıklarda kararlı olan iki diziye yüksek albitli – yüksek sani­dinli dizi ve yüksek albitli – sanidinli dizi adı verilir. Bu iki dizinin mineralleri yerkabuğu­nu oluşturan kayaçlarda oldukça ender görülür. Öteki iki dizinin temel özellikleri daha düşük sıcaklıklarda kararlı olmaları ya da yüksek sıcaklığa ulaştıklarında yavaş soğumalarıdır. Düşük albitli – ortoklaz dizi ve düşük albitli – mikroklin – mikropertit – mikroklin dizi olarak adlandırılan bu iki dizinin örnekleri doğada çok bol bulunur. Yüksek sıcaklıklarda mineral karışımlan homojendir; çok hızlı soğumada homojen­lik bozulmaz, ama yavaş soğuma sodyum ve potasyum fazlarının ayrılmasına neden olur. Alkali feldispatlardan çoğunun homojen olmayıp, ayrı ayrı kristalleşmiş katışıksız sodyum ve katışıksız potasyum bileşikleri­nin iç içe geçmesiyle oluşan bir yapı göster­mesi de bundan ileri gelir.

Etiketler :
HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT

SON DAKİKA HABERLERİ
İLGİLİ HABERLER